رۆژی 25ـی تشرینی دووەمی 2024، محەممەد شیاع سوودانى، سەرۆکوەزیرانى عێراق لە کۆنفرانسێکى رۆژنامەوانیدا ئەنجامى بەرایی سەرژمێرى گشتی دانیشتووانى هەرێمی کوردستان-عێراق و عێراقی بڵاوکردەوە.
رۆژی 23ـی شوباتی 2025، عەبدولزەهرە هینداوی، وتەبێژی وەزارەتی پلاندانانی عێراق، ڕایگەیاند، رۆژی دووشەممە 24ـی شوبات لە رێوڕەسمێکدا ئەنجام و وردەکارییەکانی پرۆسەی سەرژمێری گشتی دانیشتووانی عێراق و هەرێم رادەگەیندرێت.
وتەبێژی وەزارەتی پلاندانانی عێراق دەڵێت، لە رێوڕەسمەکەدا ژمارەیەک وەزیر، پەرلەمانتار، پارێزگارەکان، نوێنەری سکرتێری گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان لە عێراق، بریکاری وەزارەتەکان و ژمارەیەک بەرپرسی دیکە ئامادە دەبن.
یەکەم: دابەشکردنی دانیشتووان بەپێی رەگەز:
رێژەی رەگەز: رێژەی رەگەز بۆ هەر 100 مێینە 101 نێر هەیە. ئەمەش دەیسەلمێنێت رێژەی هەردوو رەگەزەکە لە یەکدییەوە زۆر نزیکن.
دووەم: دابەشبوونى دانیشتووان بەپێی ژینگە:
عێراق:
شارنشین: 70.17٪
گوندشین: 29.83٪
هەرێمی کوردستان-عێراق:
شارنشین: 84.57٪
گوندنشین: 15.43٪
سێیەم: دابەشبوون بەپێی تەمەن:
عێراق:
رێژەی دانیشتووانی تەمەن خوار 5 ساڵ: 11.16٪
رێژەی دانیشتووانی تەمەن 5-14 ساڵ: 24.74٪
رێژەی دانیشتووانی تەمەن (15-64 ساڵ) تەمەنی کارکردن: 60.44٪ ئاماژەیە بۆ ئەوەی عێراق لە چوارچێوەی گەشەی دیموگرافیدا بەهۆی زیادبوونی ژمارەی تەمەنی کارکردن.
رێژەی دانیشتووانی تەمەن 65 ساڵ بەرەو سەرەوە: 3.66٪
هەرێمی کوردستان-عێراق:
رێژەی دانیشتووانی تەمەن خوار 5 ساڵ: 9.92٪
رێژەی دانیشتووانی تەمەن (5-14 ساڵ) تەمەنی کارکردن: 21.76٪
رێژەی دانیشتووانی تەمەن (15-64 ساڵ) تەمەنی کارکردن: 63.92٪
رێژەی دانیشتووانی تەمەن 65 ساڵ بەرەو سەرەوە: 4.4٪
پاشخانی مێژوویی:
ساڵی 1957: ژمارەی دانیشتووان 6.500.000 ملیۆن کەس
ساڵی 1965: ژمارەی دانیشتووان نزیکەی 9.000.000 ملیۆن کەس
ساڵی 1977: ژمارەی دانیشتووان 12.000.000 ملیۆن کەس
ساڵی 1987: ژمارەی دانیشتووان 16.000.000 ملیۆن کەس
ساڵی 1997: ژمارەی دانیشتووان 22 ملیۆن کەس. ئەم سەرژمێرییە هەرێمی نەگرتەوە.
ساڵی 2024: ژمارەی دانیشتووان 46.118.793 ملیۆن کەس
خوێندن:
رێژەی نەخوێندەواری: رێژەی نەخوێندەواری لە کۆی ژمارەی دانیشتووان (10 ساڵان و زیاتر) لە عێراق 15.31٪ـە و لە هەرێمیش رێژەکە 16.23٪ دەبێت.
دابەشبوونى رێژەی خوێندن بەگوێرەى قۆناغەکانى خوێندنى (سەرەتایی-ناوەندی) و جۆری فێرکردن: رێژەی قوتابیانی نێر 51.5٪ و مێینە 48.5٪یە. رێژەی نێوان هەردوو رەگەزەکە لە دەرفەتی پەروەردە و فێرکردن لە یەکدی نزیکە.
تێکڕای خوێندن لە قۆناغی سەرەتایی: تێکڕای خوێندن لە قۆناغی سەرەتایی لە عێراق 88٪ـە و لە هەرێم 93٪یە.
یەکەکانی نیشتەجێبوون:
یەکەکانی نیشتەجێبوون: ئامارەکان دەیسەلمێنن 72.15٪ی هاووڵاتییانی عێراق خاوەنی یەکەی نیشتەجێبوونن و موڵکی خۆیانە. رێژەکە لە هەرێمی کوردستان-عێراق 70.16٪یە.
دابەشبوونى دانیشتووان بەپێی دۆخی هاوژینی:
عێراق:
سەڵت: 41.6٪
خێزاندار (نێر و مێ): 54.01٪
تەڵاقدراو (نێر و مێ): 1.28٪
هەرێمی کوردستان-عێراق
سەڵت: 41٪
خێزاندار (نێر و مێ): 55.83٪
تەڵاقدراو (نێر و مێ): 0.66٪
